İsa Tanrı mıdır?

İsa gerçekten Tanrı mıdır? Bu, cevaplanması son derece önemli bir sorudur ve bu soruya tarih boyunca birçok farklı cevap verilmiştir. Kutsal Kitap gerçekten de İsa’nın Tanrı olduğunu öğretir; O, beden almış Tanrı Oğlu’dur. Şimdi bu konuyu daha ayrıntılı inceleyelim.

“İsa Tanrı mıdır?” sorusunu ele almak, Kutsal Yazılar’a göre Tanrı’nın kim olduğunu düşünmemizi gerektirir. Westminster Kısa Kateşizmi’nin 4. sorusunda mükemmel bir tanım bulunur: “Soru: Tanrı nedir? Cevap: Tanrı varlığında, bilgeliğinde, kudretinde, kutsallığında, adaletinde, iyiliğinde ve gerçeğinde sonsuz, ezelî ve değişmez bir Ruh’tur.” Ayrıca yalnızca tek bir Tanrı vardır. İsa’nın ilahi olduğunu söylerken, O’nun ikinci bir Tanrı olduğunu değil, Oğul Tanrı olduğunu —Üçlübirlik’in ikinci kişisi olduğunu— söylüyoruz. Aynı zamanda beden alışında gerçek insanlığını da inkâr etmiyoruz; çünkü Aracımız olan İsa hem gerçek Tanrı hem de gerçek insandır.

Kutsal Yazılar İsa’nın ilahlığını açıkça doğrular. Bunun görüldüğü yollardan biri, Yeni Antlaşma’da İsa için “Tanrı” adının kullanıldığı metinlerdir. Örneğin, öğrenci Tomas, Yuhanna 20:28’de İsa’yı “Rabbim ve Tanrım!” diye tanımlamıştır ve bu, Yuhanna Müjdesi’nin teolojisiyle uyumludur. Aslında Yuhanna’nın giriş bölümünde İsa iki kez “Tanrı” olarak tanımlanır (Yu. 1:1, 18; ayrıca bkz. 1.Yu. 5:20). Müjde kitaplarının başka yerlerinde İsa, Baba’yı, Oğul’u ve Kutsal Ruh’u kapsayan Tanrı’nın tek adından söz eder (Mat. 28:19). Yeni Antlaşma, Tanrı hakkında modalist bir görüş öğretmez; yani Tanrı’nın peş peşe gelen üç farklı biçimde göründüğünü öğretmez. Yeni Antlaşma ilahi kişilerin birbirine karıştırılmasını da öğretmez; aksine ezelden beri var olan üç ilahi kişiden söz eder: Baba, Oğul ve Kutsal Ruh (ayrıca bkz. Mat. 3:16-17).

Pavlus’un mektupları da İsa’dan Tanrı olarak söz eder. İsa her şeyin üzerinde hüküm süren Tanrı’dır (Rom. 9:5) ve O bizim Tanrımız ve Kurtarıcımız’dır (Tit. 2:13). Benzer şekilde Petrus da İsa’dan Tanrımız ve Kurtarıcımız olarak söz eder (2.Pe. 1:1). Bir diğer önemli metin İbraniler’dir; burada Oğul İsa, tahtı sonsuza dek kalıcı olan Tanrı olarak tanımlanır (İbr. 1:8). Bu öğreti belirsiz değildir ve tek bir yazara ya da metne özgü de değildir. İsa için “Tanrı” ifadesinin kullanımı tutarlıdır ve Yeni Antlaşma’nın çeşitli edebî türlerinde ve yazarlarında bulunur.

Bununla birlikte, İsa’nın ilahi doğasını öğreten metinler yalnızca İsa için “Tanrı” sözcüğünün kullanıldığı ayetlerle sınırlı değildir. Yeni Antlaşma’nın İsa’nın ilahi doğasına ilişkin öğretisi çok daha kapsamlıdır. Kutsal Kitap’ın Mesih’in (ve Kutsal Ruh’un) ilahlığı hakkındaki öğretisini anlamanın klasik yollarından biri Westminster Uzun Kateşizmi’nin 11. sorusunda bulunur:

Oğul’un ve Kutsal Ruh’un, Baba ile eşit derecede Tanrı oldukları ne şekilde belirgindir? Cevap: Kutsal Yazılar, Oğul’a ve Kutsal Ruh’a yalnızca Tanrı’ya atfedilebilecek isimler, özellikler, eylemler ve tapınış vererek Baba ile eşit derecede Tanrı olduklarını ortaya koyarlar.

Kutsal Yazılar’a göre İsa’nın ilahi olduğunu bilmemizin dört yolu şunlardır: O’na yalnızca Tanrı’ya ait olan (1) adlar, (2) sıfatlar, (3) işler ve (4) tapınma uygulanır. Eğer bunlar Kutsal Yazılar’da İsa’ya uygulanıyorsa, o hâlde bu metinler İsa’nın Tanrı olduğu sonucuna varmamızı gerektirir. Bunu örneklendirmek için, bu dört unsurun tamamının İbraniler 1. bölümde İsa’ya uygulandığını görebiliriz.

1. Adlar. İbraniler 1:8, İsa’ya uygulanan Mezmur 45 alıntısında İsa’yı “Tanrı” olarak tanımlar: “Ey Tanrı, tahtın sonsuzluklar boyunca kalıcıdır.” Tanrı adı açıkça İsa’ya uygulanmaktadır.
2. Sıfatlar. İbraniler 1:11-12, Mezmur 102’yi İsa’ya uygular; özellikle O’nun sonsuza dek var olacağını belirtir. Bu, İsa’nın ilahi ezelîliğine ve ebedîliğine işaret eder: O sonsuza dek kalır ve asla değişmez.
3. İşler. İbraniler 1:2, 10, İsa’nın yaratılışın aracısı olduğunu ve dünyayı kudretli sözüyle ayakta tuttuğunu söyler (3. ayet). Yalnızca Tanrı Yaratıcı’dır. Eğer İsa Yaratıcı ise, O’nun Tanrı olması gerekir.
4. Tapınma. Kutsal Kitap yalnızca Tanrı’ya tapınılması gerektiğini açıkça belirtir (Mat. 4:10). Bu nedenle İsa’nın melekler tarafından tapınılması O’nun ilahi doğasının bir göstergesidir (İbr. 1:6).

Özetle, Yeni Antlaşma yalnızca İsa’yı açıkça “Tanrı” terimiyle tanımlamakla kalmaz, aynı zamanda İsa’ya ilahi adları, sıfatları, işleri ve tapınmayı da uygular. İsa’nın Tanrı olduğuna inanmak için güçlü Kutsal Yazı desteğine sahibiz.

Bu makale orijinal olarak Tabletalk dergisinde yayınlanmıştır.