Ayeti Anlamlandırma Nedir?

Günümüzde, hiç kimsenin bakış açısının bir diğerine göre ayrıcalıklı olmaması gerektiğini, hakikatin kimsenin tekelinde olmadığını ve nihayetinde her şeyin bir görüş (tercih) meselesi olduğunu sık sık duyuyoruz. Bu görüş Kutsal Kitap’a bile uygulanmaktadır, öyle ki Kutsal Kitap’ın anlamı tartışmaya açık ve sınırsızca değiştirilebilir görünmektedir. Reform geleneği, Kutsal Yazılar’ın Tanrı Sözü olduğu ve Tanrı’nın, Sözü’nün nasıl okunduğuyla ilgilendiği gibi basit bir nedenden ötürü bu görüşü sürekli olarak reddetmiştir. Nihayetinde, Kutsal Yazılar Tanrı’nın yönelttiği şekilde okunmalıdır.

Kutsal Kitap metinlerini yorumlamak ve anlamak, ayeti anlamlandırmanın uzmanlık alanıdır. Ayeti anlamlandırma, Kutsal Yazılar’ın ele alındığı ve yorumlandığı ilkeleri içeren yorum bilimi (hermeneutik) ile yakından ilişkilidir. Bu nedenle, ayeti anlamlandırma, yorum biliminin belirli bir metne uygulanmasıdır. Reform geleneğine göre Kutsal Kitap’ı yorumlamak için bazı ilkeler şunlardır:

Kutsal Kitap’ı alçakgönüllülükle yorumlamalıyız.

Kutsal Kitap sıradan bir kitap değildir. O eşsiz bir kitaptır, Tanrı’nın Sözü’nün ta kendisidir, inanç ve uygulamanın tek yanılmaz kuralıdır ve bu yüzden onu okuduğumuzda, yaşayan Tanrı’nın bize ne söylemek istediğini kavramaya çalışırız. Diğer tüm yetkiler -hatta bize Kutsal Yazıları nasıl yorumlayacağımızı söyleme iddiasında olanlar bile- Kutsal Yazılar’a tabidir. Dolayısıyla, insan yazarlar tarafından amaçlanan anlamı kavramaya çalışırken, nihayetinde ilahi Yazar tarafından amaçlanan anlamı kavramaya çalışırız.

Bu, kendimizi Kutsal Kitap’ın üzerinde değil, altında konumlandırmak anlamına gelir. Örneğin, görünürdeki anlamını hoş bulmadığımız bir metinle karşılaştığımızda, bunu (kendi düşüncelerimize göre) açıklamaya çalışmaz ya da bu kısmı görmezden gelmeyiz. Örneğin, Yuhanna 6’da İsa, kendisine güvenenleri imana getirmede Tanrı’nın seçen lütfunun önceliğinden söz eder. Pek çok kişi bu öğretiyi çok zor bulup yüz çevirir (Yu. 6:66) ve bugün de pek çok kişi benzer şekilde Kutsal Yazılar’ın seçilmişlikle ilgili öğretisini açıklamaya çalışmaktadır. Yine de Kutsal Yazılar’ın öğretisini olmasını istediğimiz gibi değil, olduğu gibi anlamaya ve ona boyun eğmeye çalışmalıyız.

Kutsal Kitap’ı sadakatle yorumlamalıyız.

Kutsal Kitap’ı sadakatle yorumlamak, belirli bir metni okunması gerektiği gibi okumak anlamına gelir. Bu şekilde okuma, tür ve mecaz gibi unsurlara dikkat eder ve belirli bir metnin tarihsel ve edebi bağlamını dikkate alarak, kullanılan kelimelerin metnin yazıldığı dönemde nasıl anlaşıldığını not eder. Bu yöntem genellikle tarihsel-dil bilgisel ayeti anlamlandırma olarak adlandırılır ve yazarın kullandığı kelimelere ve bunların bağlam içindeki anlamlarına odaklanarak ne anlatmak istediğini ortaya çıkarmayı amaçlar.

Kutsal Kitap’ı sadakatle okumak, metin hakkında bazı temel soruları sormakla başlar: Yazar kimdir? Yazdıklarının bağlamı neydi? Yazmaktaki amacı neydi? Metnin türü nedir? Bu soruların yanıtları genellikle metnin kendisinde bulunabilir, ancak bazen yorumlar (yorum kitapları) ve Kutsal Kitap sözlükleri gibi dış kaynaklar da yardımcı olabilir.

Sözcüklerin genellikle birden fazla anlamı veya çağrışımı vardır ve bağlam, bir sözcüğün olası tüm anlamları –anlamsal uzamı– arasından hangi anlamın kastedildiğini belirlememize yardımcı olur (örneğin, Yeni Antlaşma’da “dünya” sözcüğünün çeşitli kullanım şekillerine bakınız: Mat. 4:8; 13:22; 25:34; Mar. 4:19; Lu. 2:1; Yu. 1:29; 3:16; Elç. 17:6; Rom. 3:6; Gal. 6:14; Ef. 2:2). Bu nedenle, tersine, ama, yerine ve bu yüzden gibi anahtar kelimeler yazarın düşünce akışını gösterir ve bir metnin dil bilgisi, vurguyu gösterebilir (örneğin, Lu. 12:5).

Bir metnin türünü belirlemek, yazarın neyi amaçladığını anlamamıza da yardımcı olabilir. Kutsal Kitap şiir, peygamberlik, kıyamet (vahiy) edebiyatı, talimat ve benzeri bölümler içerir ve her biri bir metnin nasıl anlaşılması gerektiğini bildiren kendi geleneklerine (düzenlerine) sahiptir. Örneğin, bir metin şiirse, muhtemelen somut olanın ötesinde bir anlama işaret eden figürler ve imgeler içerir. Aynı şey kıyamet edebiyatı için de geçerlidir. Anlatı ise, basitçe bir dizi olayı aktarmak anlamına gelebilir, ancak bu olaylar daha sonra meydana gelecek olayların habercisi olabilir veya kurtuluş tarihi boyunca daha büyük bir önem kazanabilir.

Metnin bu yönlerini keşfetmek, bize yazıldığı zaman ne anlama geldiğini söyleyebilir. Buradan hareketle, metnin şu anda bizim için ne anlama geldiğini anlamaya çalışabiliriz. Bu süreç, Mesih’in gelişi ışığında metnin anlamının belirlenmesini içerir. Mesih geldiğine göre, bu buyruğu nasıl anlamalı ya da bu anlatıyı nasıl okumalıyız? Yeni Antlaşma kilisesinin üyeleri olarak, inanmamız gereken bir vaat, itaat etmemiz gereken bir buyruk, dikkate almamız gereken bir uyarı, anlamamız gereken bir gerçek ya da uygulamamız gereken bir çözüm mü görmeliyiz?

Kutsal Kitap’ı sorumlu bir şekilde yorumlamalıyız.

Tanrı Kutsal Yazılar’ın nihai Yazarı olduğu için, kesin yorumu O sağlar. Bu, Kutsal Yazılar’ın Kutsal Yazılar’ı yorumladığı anlamına gelir. Westminster İman İkrarı şöyle der: “Kutsal Yazı’nın yorumlanmasında değişmeyen kural, Kutsal Yazılar’ın yorumlanmasında yine Kutsal Yazılar’ın kullanılmasıdır. Dolayısıyla herhangi bir ayetin tam ve gerçek anlamı sorgulandığında (ki birçok değil, tek bir tanedir) bu anlam daha açık bir dille ifade olunan diğer ayetlere bakılmalıdır” (1.9). Zor bölümlere ışık tutmak için sık sık Kutsal Kitap’ın başka yerlerine bakmamız gerekir. Kutsal Yazılar’ın kesin yorumu gelenek, kilise önderleri ya da görüşler gibi diğer yetkilere yapılan başvurularda değil, Kutsal Yazılar’ın içinde bulunur.

Westminster İtirafı aynı zamanda “olağan araçların gerektiği gibi kullanılmasıyla” Kutsal Yazılar’ın mesajının ortaya çıkarılabileceğini belirtir (1.7). Kutsal Yazılar diğer kitaplar gibi sıradan bir şekilde, olağan dil bilgisi kuralları vb. kullanılarak okunmalıdır ve dayanaksız tahmin, alegorik yorumlama ve hayal ürünü şeyler için yalnızca bir başlangıç noktası olmamalıdır. Ayrıca, “olağan araçların gerektiği gibi kullanılması” suretiyle ciddiyetle okunmalıdır. Kutsal Kitap’a ciddiyetsizce yaklaşıp sonra da onu anlaşılmaz ilan edemezsiniz.

Nihayetinde, Tanrı’nın kim olduğu ve Mesih’te bizim için ne yaptığı hakkında Kutsal Kitap’ın bize ne söylediğini bilmek isteriz. Herhangi bir bölüm, yaşamlarımıza uygulanabilecek anlamlarla doludur, ancak bu uygulamaların iman aracılığıyla Mesih’le bir oluşumuzdan nasıl kaynaklandığını görmemiz önemlidir. Bize kayıtsız şartsız refah içinde bir yaşam vaat edilmemiştir. Örneğin, Yeremya 29:11’de Tanrı başlangıçta Babil’de sürgünde olan İsraillilere kutsama (bereket) umudunu vermiştir. Ancak Mesih, mükemmel itaatkâr Oğul ve gerçek İsrail olarak, Tanrı’nın tüm vaatlerini miras almış ve Tanrı’nın tüm ödüllerini hak etmiştir ve O’nunla bir oluşumuz sayesinde sayısız kutsamalara sahip oluruz (Ef. 1:3-11). Bu iyi haberdir ve Kutsal Yazılar’ın her sayfasında gözler önüne serilmektedir.

Bu makale Yorum Bilimi serisinin bir parçasıdır. Orijinal olarak Ligonier Hizmetleri blogunda yayınlanmıştır.

açar ve ikizlerin doğumuyla sonuçlanır. Bu doğumda, Perez’in Zerah’ın önüne geçmesiyle primogeniture (en büyük oğlun miras hakkı) ilkesi bir kez daha tersine döner. Daha sonra Yakup Yahuda’yı kutsayacak ve krallığın onun soyundan gelenlerle ilişkilendirileceğini söyleyecektir (Yar. 49:8-12). Bu kutsama yüzyıllar sonra Samuel’in zamanında görülmektedir (bkz. Mez. 78:67-72).