Tövbe Nedir?

Markos 1:14–15, İsa’nın halka açık hizmetindeki ilk vaaz sözlerini kaydeder: “Zaman doldu… Tanrı’nın Egemenliği yaklaştı. Tövbe edin, Müjde’ye inanın!” İsa’nın Müjde’yi ilk ilan edişi günah için tövbe çağrısını da içerdiğine göre, tövbenin Hristiyan öğrenciliğinin temel unsurlarından biri olduğu sonucuna varabiliriz. İsa’yı sadakatle izlemek için şu soruya cevap verebilmemiz gerekir: Tövbe nedir?

Yaşama Götüren Tövbe

Westminster İman İkrarı ve Kateşizmleri, “yaşama götüren tövbe” de dahil olmak üzere birçok konuda Kutsal Kitap öğretisini faydalı şekilde özetler. Bazı teologlar bunu “Müjde’ye uygun tövbe” olarak da adlandırır. Her iki ifade de, gerçek ve kurtuluşa götüren tövbeyi, aslında gerçek tövbe olmayan dünyevi kederden ayırır. Pavlus, pişmanlık doğurmayan ve kurtuluşla sonuçlanan tanrısal kederden söz ederken, yalnızca ölüm üreten dünyevi keder konusunda bizi uyarır (2.Ko. 7:10–11). Özünde Pavlus, günahımızın Tanrı’yı gücendirmiş ve başkalarına zarar vermiş olmasından duyduğumuz üzüntü ile günahın sonuçları yüzünden duyduğumuz üzüntü arasında ayrım yapmaktadır. Kurtuluşa götürmeyen tövbe, yalnızca günahlarımızın bize zarar vermesinden dolayı üzülmek ya da yanlış yaparken yakalanmış olmaktan dolayı keder duymaktır. Bu, anne babasının kurallarını çiğnediğini dürüstçe itiraf eden bir çocuğun üzüntüsüne değil, elini kurabiye kavanozunda suçüstü yakalatan bir çocuğun gösterdiği üzüntüye benzer. Esav’ın ilk oğulluk hakkını ve bereketini kaybettiğinde gösterdiği üzüntü de bu türdendir; Tanrı’nın iyiliğini bir kâse çorba uğruna terk ettiği için değil, en iyi mirası kaybettiği için duyduğu üzüntü (Yar. 25:29–34; 27:1–41; İbr. 12:16).

Gerçek Tövbenin Unsurları

Kurtuluşa götürmeyen, dünyevi tövbenin aksine, yaşama götüren tövbe günahtan dönerek Mesih aracılığıyla Tanrı’ya geri dönmemizi sağlar. Westminster İman İkrarı 15.2, gerçek ve kurtuluşa götüren tövbenin unsurlarını tanımlamamıza yardımcı olur. Şöyle der: “Yaşama götüren tövbe aracılığıyla günahkâr kişi, yalnızca günahının tehlikesini değil, aynı zamanda günahlarının Tanrı’nın kutsal doğasına ve doğru Yasası’na aykırı olduğu için ne kadar kirli ve iğrenç olduğunu da görüp hisseder; ayrıca Mesih’te tövbe edenlere gösterilen merhameti kavrayarak günahları için öyle yas tutar ve onlardan öyle nefret eder ki, hepsinden dönüp Tanrı’ya yönelir; O’nun bütün buyruklarının yollarında O’nunla birlikte yürümeyi amaçlayıp buna gayret eder.”

İlk olarak, yaşama götüren tövbe yalnızca günahın bizim için tehlikeli olduğunu değil, aynı zamanda tüm suçların Tanrı’nın doğru Yasası’nın ihlali ve O’nun kusursuz kutsal karakterine karşı bir hakaret olması nedeniyle kirli ve iğrenç olduğunu kabul eder. Bunun yansımasını Mezmur 51:4’te görürüz; Davut, Bat-Şeva ve Uriya konusunda işlediği günahın yalnızca Tanrı’ya karşı işlenmiş bir günah olduğunu itiraf eder. Bu, şiirsel bir mübalağadır. Uriya’yı öldürtmek açıkça hem Tanrı’ya hem de Uriya’ya karşı işlenmiş bir günahtı. Davut’un demek istediği, suçlarının her şeyden önce Tanrı’ya karşı işlenmiş günahlar olduğudur. Rab kutsal Yaratan ve Yasa Koyucu olduğu, bizler de O’nun suretinde yaratıldığımız için, her günah başkasına karşı işlenmeden önce Tanrı’ya karşı işlenmiş bir günahtır. Başkalarına karşı işlenen günahlar Tanrı’nın suretine karşı işlenmiş günahlardır; dolayısıyla dolaylı olarak Tanrı’ya zarar verme girişimleridir. R.C. Sproul’un sıkça söylediği gibi, bütün günahlar “kozmik ihanettir.” Bunlar, Tanrı’nın ve O’nun buyruklarının yerine kendimizi ve kendi ölçülerimizi koyma girişimleridir.

Yaşama götüren tövbe, yalnızca günahlarımızın öncelikle Tanrı’ya karşı olduğunu kabul etmekle kalmaz; aynı zamanda Mesih’te tövbe edenlere gösterilen Tanrı merhametini öyle kavrar ki, günahkâr Rab’be dönmeye, günahını itiraf etmeye ve bağışlanma dilemeye yönelir (Wİİ 15.2). Bunu Mezmur 51’de de görürüz; Davut günahını itiraf eder ve Tanrı’nın merhametini diler. Yahuda İskariot ile Elçi Petrus arasındaki farkı da düşünün. Her ikisi de korkunç biçimde günah işledi; Yahuda İsa’yı yetkililere teslim etti, Petrus ise İsa’nın öğrencisi olduğunu inkâr etti (Mat. 26:14–16, 69–74). Her ikisi de günahları için üzüntü duyduklarını gösterdiler (Mat. 26:75; 27:3–4). Ne var ki, Yahuda’nın günah için duyduğu üzüntü intiharla sonuçlanırken, Petrus’unki hizmete yeniden kabul edilmesiyle sonuçlandı (Mat. 27:5–10; Yu. 21:15–19). Aradaki fark neydi? Petrus, günahına rağmen İsa’ya yaklaşmaya devam etti; önce boş mezarı görmek için, sonra da göl kıyısında O’nunla yemek yemek için geldi (Yu. 20:1–10; 21:1–14). Petrus, İsa’nın tövbe edenlere merhametli olduğunu bilerek O’na doğru koştu; Yahuda ise Kurtarıcı’nın merhametine iman etmeden, İsa’dan kaçıp kendi elleriyle ölüme gitti.

Son olarak, yaşama götüren tövbede günahkâr kişi günahları için öyle yas tutar ve onlardan öyle nefret eder ki, Tanrı’ya itaat etmeye yönelik yeni bir kararlılıkla onlardan döner ve bu kararlılığı uygulamaya koymak için çaba gösterir (Wİİ 15.2). Başka bir deyişle tövbe, yalnızca günah için üzgün olduğunu söylemek ve sonra yaşamını değiştirmek için hiçbir çaba göstermemek değildir. Karanlığın işlerini üzerimizden atıp Mesih’i kuşanmalıyız (Rom. 13:11–14); Mesih’te yeni yaratıklar olduğumuzu hatırlamalı ve buna uygun şekilde yaşamaya çalışmalıyız. Günahtan bu dönüş, Mesih’e dönüşümüzde kesin biçimde gerçekleşir; fakat sonra yaşamımızın geri kalan her gününde devam eder. Günahımız yok dersek, kendimizi aldatırız, ama günahlarımızı itiraf edersek, güvenilir ve adil olan Tanrı günahlarımızı bağışlayıp bizi her kötülükten arındıracaktır (1.Yu. 1:8-9).

Tövbenin Görevi ve Ayrıcalığı

Bütün bunlar, aynı günahı birden fazla kez işlersek gerçekten tövbe etmediğimiz anlamına gelmez. Günahımızı seviyor ve onu bırakmak için hiçbir çaba göstermiyorsak, tövbemizin gerçekliğini sorgulamamız gerektiği anlamına gelir. Mesih’i tanıyan herkes için yaşama götüren tövbe hem yerine getirilmesi gereken bir görev hem de Kurtarıcımız’la kesintisiz paydaşlık içinde kalmamızı sağlayan bir ayrıcalıktır. Öyleyse günahtan nefret edelim, bağışlanma dileyelim, Mesih’in yolunu öğrenmeye çalışalım ve Tanrı’nın Yasası’nı çiğnemek yerine ona itaat etmek için gayret gösterelim.

Bu makale orijinal olarak Ligonier Hizmetleri blogunda yayınlanmıştır.