Sevginin Nitelikleri

On yedinci yüzyılın başlarında, İrlanda Başpiskopos Ussher, bir Presbiteryen pastörün evini ziyaret etmek istedi; adamın kişisel dindarlığı hakkında duyduklarının doğru olup olmadığını görme niyetindeydi. Ussher, pastörün evine fakir bir dilenci kılığında geldi. İçeri buyur edildi; o sırada pastörün eşi ev halkına Kateşizm dersi yapıyordu. Beklenmedik misafire kaç emir olduğunu sordu. O da “On bir” diye cevap verince, kadın onu çok cahil biri sandı ve bir daha soru sormadı; fakat yine de onu doyurdu ve yatağa gönderdi.

Pastör, o gece ilerleyen saatlerde Ussher’in hilesini fark etti ve ondan ertesi sabah vaaz vermesini istedi. Böylece Ussher, temizlenip giyinmiş, pastörün eşi onu tanıyamayacak hâle gelmiş olarak, kürsüye çıktı. Kendisinin “on birinci buyruk” sayılabileceğini söylediği konu üzerine vaaz etti; yani Yuhanna 13:34: “Size yeni bir buyruk veriyorum: Birbirinizi sevin.” Pastörün eşi, dilencinin bir vaize dönüşmesine ve kendisini böylesine yanlış yargılayıp ona daha çok sevgi göstermemiş olmasına hayretler içinde kaldı.

Sevgi nedir? Hristiyan kardeşlerinizi sevmeye ilişkin Mesih’in buyruğunu yerine getirip getirmediğinizi nasıl anlarsınız? Seven bir insan başkalarına nasıl davranır? Popüler medya sevgiyi çoğu zaman çekim ve haz duyguları olarak sunar; oysa bu duygular, termometredeki cıva gibi yükselip alçalır. Bizim ihtiyacımız olan sevgi, termometreye benzeyen değil, termostat gibi olan bir sevgidir; tepkilerimiz tarafından belirlenen değil, tepkilerimizi belirleyen bir sevgi.

Bazıları sevgiyi, psikolojideki “koşulsuz olumlu kabul” kavramından türeyen, yargılayıcı olmayan, koşulsuz bir kabul olarak tanımlar. Ne var ki bu fazla basitleştirilmiş yaklaşım kafa karıştırıcıdır ve bizi kötü niyet ve kötülük karşısında çaresiz bırakır. Bir teröristi ya da bir seri katili koşulsuz ve yargılamadan nasıl kabul edebilirsiniz?

Bugün pek çok Hristiyan, Yeni Antlaşma’daki sevgi için kullanılan temel Grekçe sözcüklerin –agapē ve onunla ilişkili fiil agapaō– bir duyguyu değil, kendi pahamıza başkalarına iyilik etmeye yönelik bir irade eylemini ifade ettiğine inanır. Ancak bu fikir, Grekçede “sevgi” için kullanılan farklı kelimelere dayandırılamaz; çünkü agape kelime ailesi bağlama göre çok farklı şeyler ifade edebilir. Dahası, duygusuz bir sevgi anlayışı bizi duygularımızla ne yapacağımız konusunda kararsız bırakır. Ayrıca seçimlerimizi yönlendiren derin ve çoğu zaman gizli motivasyonları da hesaba katamaz.

Peki, sevginin gerçek bir tanımını nerede bulabiliriz? Elçi Pavlus, 1. Korintliler 13:4–7’de bize mükemmel bir tasvir sunar. Pavlus sevgiyi (Latince caritas) “daha üstün bir yol” (1.Ko. 12:31 – Thomas Cosmades Çevirisi) olarak yüceltir; ruhsal armağanlardan üstün (12. bölüm) ve Tanrı’nın terazisinde tartıldığında değeri olan bir yaşam için kesinlikle gerekli (1.Ko. 13:1–3) olan sevgi. 4–7. ayetler sevginin niteliklerinin ve etkinliklerinin güzelliğini ortaya koyar. Bunlar sevginin özüne dair bir tanım olmaktan çok, meyvelerinin bir betimlemesidir; sevginin bazı eylem ve davranışları nasıl teşvik ettiğini ve diğerlerine nasıl karşı koyduğunu gösterir.

Bu betimleme sabırla başlar ve dayanmakla sona erer (4, 7. ayetler). Sevgi denemelere, acılara ve kötülüğe nasıl karşılık verdiğinde gerçek rengini gösterir. Sevginin en büyük gösterimi Mesih’in çarmıha gerilişidir. Pavlus, Romalılar 5:8’de şöyle yazar: “Tanrı ise bizi sevdiğini şununla kanıtlıyor: Biz daha günahkârken, Mesih bizim için öldü.” “Aranızdayken, İsa Mesih’ten ve O’nun çarmıha gerilişinden başka hiçbir şey bilmemeye kararlıydım” (1.Ko. 2:2) diyen Pavlus’un, Mesih’in sevgisi üzerine çokça düşündüğü açıktır. Yuhanna da Mesih’in bizim için ölmeye istekli oluşunun temelinde yatan sevgiyi şu sözlerle vurgular: “Hiç kimsede, insanın, dostları uğruna canını vermesinden daha büyük bir sevgi yoktur” (Yu. 15:13).

Sevgi, üstünlüğünü çeşitli şekillerde gösterir. Jonathan Edwards, “Sevgi etkin bir ilkedir” diye yazmıştır (Works 8:301). Olumlu anlamda, sevgi sabırlıdır ve şefkatlidir (1.Ko. 13:4). Sevgi sürekli iyilik yapar. Başkalarının ihtiyaçlarına hizmet etmek ve Tanrı’yı yüceltmek için, seven kişi, hoş olmayan durumlar ya da zorluklar karşısında bile sebat eder. Sevgi, acıya iyilikle karşılık vermeyi, kötülüğe karşı iyilikle karşılık vermeyi ister. Hristiyan sevgisi, “acıyan, lütfeden, tez öfkelenmeyen, sevgisi engin ve sadık” olan Tanrı’nın yansımasıdır (Çık. 34:6).

Olumsuz anlamda, sevgi kıskanmaz (1.Ko. 13:4). Sevgi, benmerkezci kıskançlığı dizginler; çünkü benliğe “hayır” demeyi öğrenmiştir ve başkalarının gelişmesini görmekten zevk alır. Sevgi övünmez ve böbürlenmez (1.Ko. 13:4). Bu nitelikler, sevginin alçakgönüllü bir erdem olduğunu gösterir. Sevgi, dikkatimizi Tanrı’ya ve başkalarına yöneltir; kendimize odaklanmayı köreltir. Jonathan Edwards şöyle yazmıştır: “Tanrı’yı seven herkes O’nu Tanrı olarak sever… Eğer Tanrı’yı bizden sonsuz derecede üstün olarak seviyorsak, sevgi bizde sonsuz derecede aşağı olanlar olarak iş görür ve bu nedenle alçakgönüllü bir sevgidir” (Works 8:245).

Sevgi kaba davranmaz (1.Ko. 13:5). Grekçede “kaba davranmak” diye çevrilen Grekçe fiil, standartlara karşı gelerek utanç verici sonuçlara yol açan davranışı ifade eder. Sevgi, insanı Tanrı ve insanlar önünde saygın olanı yapmaya yönlendirir (Rom. 12:17; 2.Ko. 8:21). Bu ifade, yasa tanımaz her türlü sevgi anlayışını geçersiz kılar; sevgi Tanrı’nın yasasına yönelir (Mez. 119:97) ve onu yerine getirmeye çalışır (Rom. 13:8–10).

Sevgi kendi çıkarını aramaz (1.Ko. 13:5); aksine bizi Tanrı’nın yüceliğini ve komşumuzun iyiliğini aramaya yöneltir. Sevgi bizi hizmetkâr kılar (Flp. 2). Kolay kolay öfkelenmez ve kötülüğün hesabını tutmaz (5. ayet). Kolay öfkelenmek, çabucak kızgınlığa kapılmaktır (Elç. 17:16); ama sevgi öfkeyi kontrol eder. Bağışlamak, yanlışların kaydını tutmamak demektir; sevgi insanların günahlarını onların aleyhine saymaktan hoşlanmaz (Rom. 4; 2.Ko. 5:19).

Sevgi haksızlığa sevinmez, gerçekle sevinir (1.Ko. 13:6). Sevgi doğruluk ve sadakatle karşılaştığında sevinç duyar. Bununla birlikte, birinin günaha düştüğünü ve bunun ağır sonuçlarını ödediğini duyduğunda üzülür; dolayısıyla böyle bir haberi dedikodu malzemesi saymaz. Böylesi sevgi, düşmanlara bile iyilik eder.

6. ayet, kültürümüzde çoğu zaman sevgi yerine geçen göreceli hoşgörü putunu azarlamaktadır; içten sevgi kötülükten nefret etmeyi de içerir (Rom. 12:9). Tanrı’nın sevgisinin en büyük gösterimi, aynı zamanda O’nun doğruluğunun da en büyük gösterimiydi; çünkü Oğlu, günahlarımızın cezasını üstlenerek Tanrı’nın adaletini tatmin etti (Rom. 3:25–26). Dolayısıyla 1. Korintliler 13:6, sevginin duygularla hiçbir ilgisi olmadığına dair yaygın Hristiyan düşüncesini düzeltir. Sevgi, günaha karşı ve doğruluğa yönelik güçlü duygulara sahiptir.

Sevgiye atfedilen son dört eylem ya da alışkanlıkta (7. ayet), tekrarlanan “her şey” ifadesi mutlak ya da koşulsuz bir evrensellik olarak anlaşılmamalıdır. Bu ayetler Yeni Antlaşma’nın bağlamında okunmalıdır. Pavlus “her şey” dediğinde sırasıyla şunu kasteder: Sevgi, bizim çarmıh olarak taşımamız gereken tüm yükleri taşır; Hristiyanlar olarak inanmamız gereken her şeye inanır; Tanrı’nın vaadine göre beklememiz gereken her şey için umut eder; Mesih uğruna katlanmamız gereken tüm denemelere dayanır. Böylece sevgi bu dört eylemi tutarlı bir şekilde teşvik eder.

Sevgi, zorlukların ortasında sebat etme gücüne sahiptir; her durumda iman etmeye ve umut etmeye devam eder. İman, umut ve sevgi üçlüsü Kutsal Yazı’da birçok kez birlikte anılır. Hristiyanlar Tanrı’yı sevdikçe, yürekleri O’nun kendilerine olan sadık sevgisinde sevinç bulur; bu da imanlarını pekiştirir ve umutlarını canlı tutar. Edwards, sevginin “uygulamalı imanın yaşamı ve ruhu” olduğunu, imana canlılık ve verimlilik kazandıran şey olduğunu söylemiştir (Works 8:139, 330–31). Sevgi, “iman ve umudun en temel unsurudur” (8:327).

Burada Pavlus, günahlı ve acı dolu bir dünyada sevginin sürekli etkinliğini tasvir eder. Sevgi bir eylemdir. Ancak sevgi yalnızca dışsal davranışlardan ibaret olamaz; özü yüreğin güdülerinde yatar. Onu harekete geçiren nedir? Bencil hırs olamaz; çünkü sevgi kibirli değildir ve kendi çıkarını aramaz. Sevgi, sevilen kişide anlık bir hazdan da kaynaklanamaz; aksi takdirde düşmüş insanlara karşı sabırlı ve iyiliksever olmazdı.

Öyleyse sevgiyi harekete geçiren nedir? Metin bize iki ipucu verir. Sevinci gerçektedir; yani Tanrı’nın doğruluğu ve sadakatindedir. Bu nedenle sevgi, Mesih’te açıklanan Tanrı sevgisinde sevinir. “Bizse seviyoruz, çünkü önce O bizi sevdi” (1.Yu. 4:19). Sevginin sebatı iman ve umutla iç içedir; yani Mesih’e bakmak ve Tanrı’nın Sözü’ne güvenmektir. Edwards, sevginin “Tanrı’nın yüceliğini görmek ya da sezmekten” doğduğunu söyler (Works 8:333). Bu nedenle şu sonuca varırız: Sevgi Tanrı’dan kaynaklanır, Tanrı’ya odaklanır ve Tanrı tarafından yönlendirilir. “Tanrı sevgidir” (1.Yu. 4:8b). Hakiki sevgide yürüdüğümüz zamandan daha derin bir şekilde Tanrı’yla paydaşlık içinde olduğumuz başka bir an yoktur. O hâlde sevginin nitelikleri ve etkinlikleri ne kadar da güzeldir.

Bu makale orijinal olarak Ligonier Hizmetleri blogunda yayınlanmıştır.

açar ve ikizlerin doğumuyla sonuçlanır. Bu doğumda, Perez’in Zerah’ın önüne geçmesiyle primogeniture (en büyük oğlun miras hakkı) ilkesi bir kez daha tersine döner. Daha sonra Yakup Yahuda’yı kutsayacak ve krallığın onun soyundan gelenlerle ilişkilendirileceğini söyleyecektir (Yar. 49:8-12). Bu kutsama yüzyıllar sonra Samuel’in zamanında görülmektedir (bkz. Mez. 78:67-72).