Reform Teolojisinin Tanrı Doktrini

Yıllar boyunca, teoloji okullarından üniversite derslerine ve yerel kilisedeki Pazar Okulu derslerine kadar çeşitli ortamlarda sistematik teoloji öğretme fırsatım oldu. Ama sistematik teoloji dersini nerede vermiş olursam olayım, genelde ilk başladığım yer Tanrı doktrini oluyor. Elbette teoloji Tanrı’yı, O’nun karakterini ve yollarını inceler, bu yüzden kurtuluş, kilise, son günler ve sistematik teolojinin diğer kategorileri hakkında Kutsal Kitap’ın ne söylediğini incelemeden önce, O’nun doğasına ve sıfatlarına bir göz atmak uygundur.

Tanrı doktrinini öğrettiğim her zaman, öğrencilerimin çoğunu afallatan iki ifadeyle başlardım. Onlara bir yandan, Hristiyan teolojisinin Reform geleneğinde ikrar edilen Tanrı doktrininde benzersiz bir şey yok derdim. Presbiteryenler, Reform Baptistler, Hollandalı Reformcular ve diğer Reformcu Hristiyanların onayladıkları sıfatlar Luteryenler, Anglikanlar, Metodistler, Doğu Ortodoksları ve Roma Katolikleri ile aynıdır. Bizim Tanrı doktrinimizde kökten bir değişiklik yoktur.

Oysa aynı öğrenciler bana Reform teolojisinin en önemli özelliğinin ne olduğunu sorduklarında, onlara cevabın Tanrı doktrinimiz olduğunu söylerdim. Şimdi, ikinci söylediğim şey, ilk ifademle tamamen çelişkili gibi görünüyor, ancak söylediğim şey şu ki, Reform teolojisinin Tanrı doktrini bizi diğer geleneklerden ayırır; çünkü Tanrı doktrinini diğer tüm öğretilerle birlikte ciddiye alan başka bir teoloji bilmiyorum. Sistematik teolojilerin çoğunda, teoloji metninizin birinci sayfasında Tanrı’nın egemenliğinin onaylandığını görürsünüz, ancak daha sonra soteriolojiye (kurtuluş doktrini), eskatolojiye (son günler doktrini) ve antropolojiye (insanlık doktrini) vb. geçtiğinizde, yazar birinci sayfada Tanrı’nın egemenliği hakkında söylediklerini unutmuş gibi görünür.

Ancak Reformcu teologlar, Tanrı doktrininin Hristiyan teolojisinin tüm kapsamını şekillendirdiğini bilinçli bir şekilde kabul ederler. Kalvinistlerin Eski Antlaşma’ya bu kadar odaklanmalarının sebeplerinden biri de budur. Tanrı’nın karakterinin her şeyi -Mesih’e dair anlayışımızı, kendimize dair anlayışımızı, kurtuluşa dair anlayışımızı- tanımlamasıyla ilgileniyoruz. Eski Antlaşma’ya yöneliyoruz çünkü evrende Tanrı’nın doğası ve karakteri hakkında bulabileceğiniz en önemli kaynaklardan biri Eski Antlaşma’dır. Reformcu Hristiyanlar, Eski Antlaşma’yı çok ciddiye alma eğilimindedirler çünkü Eski Antlaşma, Tanrı’nın yüceliğinin canlı bir ifadesidir.

Eski Antlaşma’da Tanrı’nın önemli vahiylerini bir düşünün. Yeşaya 6’da, Kutsal Yazılar’daki ilahi kutsallığın en canlı açığa vuruluşlarından birini buluyoruz. Sonra, tabii ki, Mısır’dan Çıkış 3’te okuduğumuz gibi, Rab’bin Musa’ya, yanan çalıdan kendisini ve antlaşma adını açıklaması var. Tanrı’nın bağımsızlığını ve kendi kendine var oluşunu anlamak isteyen herkesin mutlaka okuması gereken bir bölüm. Yaratıcımız’ın gerçeğe olan bağlılığını ve antlaşma vaatlerini yerine getirme konusundaki sadakatini hatırlamak istediğimde, sık sık Yaratılış 15’e yönelirim; burada Tanrı, İbrahim’e sayısız soy vereceğine dair verdiği sözü yerine getireceğinin taahhüdünde bulunur. Ve Tanrı’nın halkına, yani gelinine olan sarsılmaz, etkili sevgisinin canlı bir tasviri için Kutsal Yazılar’da Hoşea kitabından daha iyi bir yer bulamazsınız.

Daha birçok örnek verebilirim ama bu bölümlerin ortak noktası nedir? Tanrı’nın bu vahiyleri, Tanrı halkının hayatındaki çeşitli kriz noktalarında gerçekleşir. Hem Yeşaya hem de Musa, katı yürekli insanlara Rab’bin büyüklüğünü duyurmak için büyük bir göreve gönderilmek üzereydiler. Peki böyle bir zamanda en çok neye ihtiyaçları vardı? Bu bir başarı vaadi değildi; aslında, Yeşaya’ya mesajının yürekleri sertleştireceği söylenmişti (Yşa. 6:8-13). Hayır, onların ihtiyaç duyduğu şey Rab’bin karakterini anlamaktı. Tanrı onlara güvence vermek istediğinde, kendisini onlara verdi. Aynı şey İbrahim ve Hoşea için de geçerliydi. İnsani açıdan bakıldığında, İbrahim’in Tanrı’nın kendisine çok sayıda soy vereceğine inanmasını sağlayacak çok az kanıtı vardı. Bu yüzden Rab, sözünü tutmaması durumunda kendi yok oluşunu üstlenerek -ki bu imkânsızdır- iman atamız olan İbrahim’e olan sadakatini güvence altına aldı. Hoşea ise Tanrı’nın, halkının sadakatsizliği yüzünden onları tamamen ve kesin olarak terk etmiş gibi göründüğü bir dönemde yaşadı. Rab, İsrail’i sonsuz bir sevgiyle sevdiğine dair nasıl bir umut verebilirdi? Bu, kendisini sevgi ve sadakatte kusursuz olan Koca olarak açıklamasıyla gerçekleşti.

Reform teolojisinin Tanrı doktrini ve kurtuluşun açılıp gelişmesinin her noktasında O’nun bütün sıfatlarına vurgu yapması, onu diğer Hristiyan Rab anlayışlarından ayırır. Ve bizim Tanrı doktrinimiz Yaratılış’tan Vahiy’e kadar, hem Eski Antlaşma’dan hem de Yeni Antlaşma’dan alınmıştır. Öyleyse neden Tanrı’nın tüm öğütlerini özümseyip her iki antlaşmayı da büyük bir bağlılıkla okumayalım?

Bu makale orijinal olarak Ligonier Hizmetleri blogunda yayınlanmıştır.

açar ve ikizlerin doğumuyla sonuçlanır. Bu doğumda, Perez’in Zerah’ın önüne geçmesiyle primogeniture (en büyük oğlun miras hakkı) ilkesi bir kez daha tersine döner. Daha sonra Yakup Yahuda’yı kutsayacak ve krallığın onun soyundan gelenlerle ilişkilendirileceğini söyleyecektir (Yar. 49:8-12). Bu kutsama yüzyıllar sonra Samuel’in zamanında görülmektedir (bkz. Mez. 78:67-72).