Tembellik ve Çalışkanlık

On altıncı yüzyıl Protestan Reformasyonu’nun kalıcı mirası düşünüldüğünde akla birçok şey gelir; yalnızca imanla, yalnızca Mesih’te, yalnızca Tanrı’nın Sözü’ne göre ve yalnızca Tanrı’nın yüceliği için aklanma gibi. Ancak Reformasyon’un çoğu zaman gözden kaçan bir başka önemli yönü daha vardır. Bu, “Protestan çalışma ahlakı” ifadesinde korunmuştur. Bu ifade zamanla “dürüst bir iş için dürüst bir ücret” gibi sözlerle ilişkilendirilmiştir. Fakat bunun “Protestan çalışma ahlakı” olarak adlandırılmasının nedeni şudur: Reformcuların ifade ettiği ya da yeniden tesis ettiği önemli gerçeklerden biri, (yalnızca dinî ya da kiliseyle ilgili işlerin değil) tüm meşru işlerin Tanrı tarafından kutsandığıdır. Kısacası, Reformcular insan emeğinin onuruna dair Kutsal Kitap’a dayalı anlayışı yeniden kazandırdılar.

Kutsal Yazılar’da insan emeğinin önemini kavramak için, aylaklığı ve tembelliği en sert ifadelerle kınayan birçok metni düşünmek yeterlidir: “Çalışkanların eli egemenlik sürer, tembellikse köleliğe götürür” (Özd. 12:24). “Sonbaharda çift sürmeyen tembel, hasatta aradığını bulamaz” (Özd. 20:4). “Tembelin isteği onu ölüme götürür, çünkü elleri çalışmaktan kaçınır” (Özd. 21:25). “Çalışmak istemeyen yemek de yemesin! Çünkü aranızda bazılarının boş gezdiğini duyuyoruz. Bunlar hiçbir iş yapmıyor, başkalarının işine karışıp duruyorlarmış. Böylelerine Rab İsa Mesih adına yalvarıyor, şunu buyuruyoruz: Sakin bir şekilde çalışıp kendi kazançlarından yesinler” (2.Se. 3:10–12). Bu ayetlerin gösterdiği gibi, bedenen çalışmaya elverişli bir kişinin çalışmaması, önemsiz bir günah değildir. Elçi Pavlus bunu 1. Timoteos 5:8’de en açık şekilde ifade eder: “Kendi yakınlarına, özellikle de ev halkına bakmayan kişi imanı inkâr etmiş, imansızdan beter olmuştur.”

Protestan çalışma ahlakı yalnızca dürüst emeğin erdemini değil, o emekteki gayreti de vurgular. Süleyman’ın Özdeyişleri 18:9 bunu şöyle ifade eder: “İşini savsaklayan kişi yıkıcıya kardeştir.” Süleyman’ın Özdeyişleri boyunca övülen sadece çalışan kişi değil, aynı zamanda gayretle çalışan kişidir. Başka bir deyişle, yaptığımız işlerde en iyi gayretimizi ortaya koymalıyız.

Ancak düşmüş doğamız nedeniyle bazıları tembeldir ve çalışmayı reddeder; bazıları ise çalışsa bile gevşek ve özensiz davranır. Günah, bazı insanların işi yalnızca maddi açıdan, bencilce görmesine neden olur. Yani Tanrı’ya sunabilecekleri hizmeti ya da O’na ait olan yüceliği pek dikkate almazlar. İşi, sadece para kazanmanın ve böylece kendileri için bir şeyler elde etmenin yolu olarak görürler.

Günah, bazılarını da işlerine öylesine kaptırır ki, ailelerini ve hatta kendi ruhsal esenliklerini ihmal ederler. Günümüzde birçok kişide görülen “hırslı, işkolik” zihniyet, Kutsal Yazılar’ın talep ettiği gayret gibi görünür. Ancak bu, kendini aldatmadır. Bizim gayretli çalışmamızın amacı Tanrı ve aileyle rekabet etmek değildir.

Günah, bazı kişilerin yaptıkları iş nedeniyle kendileri hakkında abartılı bir görüşe sahip olmalarına (ve buna paralel olarak başkalarını küçümsemelerine) yol açar. Kültürümüz, bizi konumumuzdan dolayı doğası gereği başkalarından üstün olduğumuzu düşünmeye yönelten gösterişli mesleklerle doludur. Bu da “gösterişli” işlere sahip olmayanların emeği, karakteri ve değeri hakkında küçümseyici yargılara yol açar.

Hristiyanlar bu tür çarpık iş anlayışlarına karşı dikkatli olmalı ve bu düşünceler ortaya çıktığında tövbe etmelidir. Bu nedenle, Hristiyan bakış açısından yapılan her iş tartışması Şabat’ı da içermelidir. Yaratılış 2:3 şöyle der: “[Tanrı] Yedinci günü kutsadı. Onu kutsal bir gün olarak belirledi. Çünkü Tanrı o gün yaptığı, yarattığı bütün işi bitirip dinlendi.” Nasıl ki çalışmamızda Yaratıcımız’ı yansıtıyor ve yüceltiyorsak, Şabat’ı tutuşumuzda da O’nu yansıtmalı ve yüceltmeliyiz. İşte orada emeğimiz doğru bakış açısına yerleşir. İbraniler mektubunun yazarı, Mesih’in bizim nihai dinlenmemiz ve Şabatımız olduğunu bildirir (İbr. 3:7–4:10). O’nu ve bizim için yaptığı işi düşünmek üzere emeklerimize ara verdiğimizde, şükranımız yeniden canlanır ve yaşam ile iş hakkındaki bakış açımız Mesih merkezli kalır.

Öyleyse, Protestan çalışma ahlakının bazı sonuçları nelerdir? Tembellik, aylaklık ve gevşeklik, Yaratıcımız’a karşı insanın isyanının tezahürleridir ve O’nun yüceliğini küçümser.

Eğer iş hakkındaki düşüncelerimizin dünya tarafından şekillendirilmesine izin verirsek, mesleğimizi bir puta dönüştürmeye açık hâle geliriz. Sadece çalışmak yeterli değildir; gayretle çalışmalıyız ki tembelliğe yer vermeyelim ve yalnızca insanları hoşnut etmeye çalışan kişiler olmayalım.

Kutsal Yazılar’ın tembellik ve aylaklık hakkında kullandığı güçlü dili ciddiye almalıyız. Emeklerimizde ve yaşamımızın her alanında Tanrı’nın yüceliği için yaşamalıyız.

Bu makale orijinal olarak Ligonier Hizmetleri blogunda yayınlanmıştır.

açar ve ikizlerin doğumuyla sonuçlanır. Bu doğumda, Perez’in Zerah’ın önüne geçmesiyle primogeniture (en büyük oğlun miras hakkı) ilkesi bir kez daha tersine döner. Daha sonra Yakup Yahuda’yı kutsayacak ve krallığın onun soyundan gelenlerle ilişkilendirileceğini söyleyecektir (Yar. 49:8-12). Bu kutsama yüzyıllar sonra Samuel’in zamanında görülmektedir (bkz. Mez. 78:67-72).