İsa, Yeni Davut’tur

Hiçbir Kutsal Kitap çalışmasında oturup grup önderinin Kutsal Yazılar hakkındaki içgörülerine hayran kaldığınız oldu mu? Dirilmiş İsa’yla Emmaus yolunda karşılaşan o iki umutsuz öğrencinin neler hissettiğini bir düşünün. Luka bize şöyle der: “Sonra Musa’nın ve bütün peygamberlerin yazılarından başlayarak, Kutsal Yazılar’ın hepsinde kendisiyle ilgili olanları onlara açıkladı” (Lu. 24:27). Onu dinlerken hayranlıklarının giderek arttığını ancak tahmin edebilirim. O günün ilerleyen saatlerinde İsa diğer öğrencilere göründü ve “Kutsal Yazılar’ı anlayabilmeleri için zihinlerini açtı” (Lu. 24:45). Bu adamların, dirilmiş Rableri’nin onlara Kutsal Kitap’ın tamamının kendisi hakkında olduğunu ilk kez anlamalarını sağladığında ne düşündüklerini sık sık merak etmişimdir. Sanırım hepsi, İsa’nın Musa’nın, Peygamberlerin ve Mezmurlar’ın kendisi hakkında ne öğrettiğini bizzat açıklamasını hayret dolu bir sessizlik içinde dinlemişlerdir (Lu. 24:44).

Elbette Eski Antlaşma’da İsa’ya açık ve harika bir şekilde işaret eden metinler vardır (bkz. Yşa. 53). Ancak İsa öğrencilerine “Kutsal Yazılar’ın hepsi”nin kendisi hakkında konuştuğunu söylediğinde ne demek istiyordu?

Kutsal Yazılar’da Tipoloji

“Tipoloji” kelimesiyle hiç karşılaştınız mı? Elçi Pavlus bu kelimeyi İsa’nın Tanrı’nın ilk insanı olan Adem’le ilişkisini tanımlamak için kullanır. Adem’i “gelecek Kişi’nin bir [tipi]” olarak adlandırır (Rom. 5:14). “Tip”, bir kalıp, bir örnek demektir. Adem, Tanrı’nın yaratılmış hizmetkâr-oğluydu (Lu. 3:38). İsa ise Tanrı’nın yaratılmamış, itaatkâr Hizmetkâr-Oğlu’dur. Adem feci şekilde başarısızlığa uğradı, ama İsa görkemli bir zafer kazandı.

Kral Davut, Adem gibi açıkça “gelecek Kişi’nin bir [tipi]” olarak adlandırılmaz. Bununla birlikte, Kutsal Yazılar’ı olduğu gibi -Tanrı’nın kurtuluş tarihini açıklayan bir anlatı olarak- okuduğumuzda, Yeni Antlaşma’nın İsa’yı tipolojik olarak “yeni Davut” olarak sunduğunu görürüz; yani gelip tüm doğruluğu yerine getiren Kral olarak. Bunu kısaca açıklayayım.

2. Samuel 23:1’de Davut, kendisinin “Yakup’un Tanrısı’nın meshettiği” kişi olduğunu söyler. Eski Antlaşma’da üç tür önemli kişi, Tanrı tarafından O’na ve halkına hizmet etmek üzere meshedilirdi: peygamberler, kâhinler ve krallar. Peygamberler Tanrı’nın Sözü’nü ilan etmek üzere meshedilirdi. Kâhinler, halk adına Tanrı’ya kurban sunmak ve onlar için aracılık etmek üzere meshedilirdi. Krallar ise Tanrı’nın halkını O’nun Sözü’ne göre yönetmek ve yönlendirmek üzere meshedilirdi.

Bu üç görev Kral Davut’ta bir araya gelmişti. Davut “RAB’bin meshettiği” kişiydi; fakat trajik olan şudur ki, Davut Rab’bin meshettiği olarak başarısız oldu. Tüm peygamberler, kâhinler ve krallar gibi o da günah işledi. O, yılanın başını ezecek ve Tanrı’nın günahlı dünyasına kurtuluş getirecek olan vaat edilmiş kişi değildi (Yar. 3:15).

Peygamber, Kâhin ve Kral Olarak İsa

İşte bu arka plan, İsa’yı “yeni ve daha üstün Davut” olarak görmemize yardımcı olur. İsa, yalnızca Tanrı’nın Sözü’nü sadakatle bildiren değil, aynı zamanda bizzat beden almış Tanrı Sözü olan meshedilmiş Peygamber’dir (Yu. 1:1–18; İbr. 1:1–4). İsa, kurban sunmak için değil, Tanrı ile aramızdaki ayrılığı oluşturan günahı tam, kesin ve sonsuza dek ortadan kaldıracak kurbanın kendisi olmak için gelen mükemmel meshedilmiş Kâhin’dir (bkz. İbraniler mektubu). İsa aynı zamanda halkını kusursuz bilgelik, lütuf ve güçle yöneten ve tüm düşmanlarımıza karşı bizi savunan meshedilmiş Kral’dır.

İşte bu nedenle İsa’ya Mesih, yani Meshedilmiş Olan denir. Kral Davut, birçok kusuru olan bir örnek olarak neyi temsil ediyorsa, İsa onu kusursuz biçimde yerine getirmiştir. Yeni Antlaşma bütünüyle İsa’yı, Davut’tan daha üstün bir Peygamber, Kâhin ve Kral olarak sunar; tıpkı Adem’den daha üstün bir Hizmetkâr Oğul olduğu gibi.

Davut’un Ötesinde İsa’yı İşaret Etmek

İlk kilise babalarından bazıları zaman zaman tipolojiyi hayal gücüne dayalı biçimde kullanmışlardır; ancak bu, Tanrı’nın Sözü’nde bizi İsa’ya yönlendirmek amacıyla yerleştirilmiş olan kalıpları görmezden gelmemiz için bir neden değildir. Tanrı’nın, “Sevgili Oğlum budur, O’nu dinleyin” dediği tek kişi İsa’dır (Mar. 9:7; ayrıca bkz. Mat. 3:17; 17:5; Lu. 9:35).

Yeni Antlaşma’da on yedi ayet İsa’yı “Davut oğlu” olarak tanımlar. Bu ifade öncelikle O’nun Davut soyundan fiziksel olarak geldiğini vurgulamaz (bu doğru olmakla birlikte); daha ziyade mesihsel bir unvandır. Ferisilerle olan tartışmasında İsa onlara şu soruyu sorar: Davut’un kendisi O’na Rab dediğine göre Mesih nasıl Davut’un oğlu olabilir? (Mar. 12:35–37; Mez. 110:1). İsa, Davut’un kendisinden öteye, O’na işaret ettiğini anladı. Bu nedenle Kutsal Yazılar’ı Rab İsa Mesih’in merceğinden okumayı öğrenmemiz gerekir. Bütün Kutsal Yazılar O’nun hakkındadır.¹

¹ Kutsal Kitap tipolojisini daha derinlemesine keşfetmek, özellikle de Kutsal Kitap’ın İsa’yı tipoloji aracılığıyla yeni Davut olarak nasıl sunduğunu görmek isterseniz, Jonathan Edwards’ın The Types of the Messiah adlı eserini okuyun. ↩

Bu makale orijinal olarak Ligonier Hizmetleri blogunda yayınlanmıştır.

açar ve ikizlerin doğumuyla sonuçlanır. Bu doğumda, Perez’in Zerah’ın önüne geçmesiyle primogeniture (en büyük oğlun miras hakkı) ilkesi bir kez daha tersine döner. Daha sonra Yakup Yahuda’yı kutsayacak ve krallığın onun soyundan gelenlerle ilişkilendirileceğini söyleyecektir (Yar. 49:8-12). Bu kutsama yüzyıllar sonra Samuel’in zamanında görülmektedir (bkz. Mez. 78:67-72).