Öz Disiplin Nedir?

Öz disiplin konusunda ne kadar iyisiniz? Büyük ihtimalle bu makaleyi bir mobil cihazdan okuyorsunuzdur ve mobil cihazlar, dünyamızda belki de hiçbir şeyin yapmadığı kadar öz disiplini zayıflatabilir. Uzmanlar, durmaksızın yapılan kaydırmanın bizi birer dopamin bağımlısı hâline getirdiğini, bunun da tembelliğe ve ertelemeye yol açan alışkanlıkları beslediğini söylüyor.

Ancak biraz düşündüğümüzde, öz disiplin eksikliğimiz için telefonlarımızı -ya da dünyadaki herhangi bir fiziksel nesneyi- suçlayamayacağımızı görürüz. Suç doğrudan bize aittir; ipucu zaten öz disiplin kelimesinin kendisinde değil midir?

Öz disiplin terimi Kutsal Kitap’ın modern çevirilerinde yer almaz; ancak onunla çok yakından ilişkili bir terim olan özdenetim kesinlikle yer alır. Özdenetim, yani benliğin yönetimi, Tanrı yoluna yaraşır bir niteliktir; hatta Tanrısal bir niteliktir. Tanrı gökleri ve yeri yaratmaya başladığında, belirli bir amaç doğrultusunda ve belirlenmiş bir zaman çerçevesi içinde çalıştı (Yar. 1). İşini gelişigüzel yapmadı; bir günden diğerine ne yapacağını bilmeyen biri gibi hareket etmedi. Ve şu anda da aynı şekilde çalışmaya devam etmektedir (Yu. 5:17).

Tanrı karışıklık değil, esenlik Tanrısı’dır (1.Ko. 14:33) Kültürümüzde anlık hareket etme çoğu zaman çok değer görür ve elbette bunun da doğru bir yeri vardır; fakat bu kolaylıkla düşüncesiz dürtüselliğe dönüşebilir ki bu, özdenetimin tam tersidir. Bu nedenle siz ya da ben özdenetim gösterdiğimizde, Yaratıcımız’ı taklit etmiş oluruz. Hatta paradoksal görünse de şunu söyleyebiliriz: En çok özdenetime sahip kişi, en çok Tanrı tarafından yönetilen kişidir.

Yeni Antlaşma’da özdenetimin önemini özellikle vurgulayan üç metin vardır.

1. 1. Korintliler 9:24–27

İlki 1. Korintliler 9:24–27’dir. Burada Pavlus Hristiyan yaşamını bir maraton koşusuna ve bir boks müsabakasına benzetir. Koşarken tüm sporcuların göstermesi gereken özdenetimi tasvir eder. Spor takıntılı bir toplumda yaşayan birçoğumuz, elit sporcuların yalnızca yarış gününde değil, her gün diyet, egzersiz, antrenman ve uyku konusunda sıkı bir programa uymaları gerektiğini anlarız.

Pavlus bunu bütün Hristiyan yaşamına uygular: “Müjde’yi başkalarına duyurduktan sonra kendim reddedilmemek için bedenime eziyet çektirip onu köle ediyorum” (1.Ko. 9:27). Maraton koşan bir atlet amaçsız ya da motivasyonsuz değildir. Hristiyan da aynı şekilde. Yaşam boyu süren öz disiplin şu soruları sorduğumuzda başlar: Ben kimim? Burada ne için bulunuyorum? Hedeflerim neler ve onlara nasıl ulaşmalıyım? Westminster Kısa Kateşizmi’nin ilk yanıtı, “İnsanın başlıca amacı Tanrı’yı yüceltmek ve O’ndan sonsuza dek zevk almaktır” diyerek doğrudan konuya girer ve bize hatırlatır. Hayatımdaki her şey bu en yüce amaca tabi olmalıdır.

2. Galatyalılar 5:22–23

İkinci metin Pavlus’un Ruh’un meyvesini sıraladığı Galatyalılar 5:22–23’tür: “sevgi, sevinç, esenlik, sabır, şefkat, iyilik, bağlılık, yumuşak huyluluk ve özdenetim.” Bu listenin hemen öncesinde “benliğin işleri”nin (Gal. 5:19–21) sıralandığına dikkat edin; “benliğin işleri” doğaları gereği dizginsiz, kontrolsüz arzular ve tutkular içerir. Normal ve doğal insan tutkuları kontrolden çıkmış, taşkın bir nehre dönmüş, geniş çaplı hasar ve yıkıma yol açmıştır.

Ayrıca Ruh’un meyvesinin “sevgi” ile başlayıp “özdenetim” ile sona erdiğini de dikkat edin. Yeni Antlaşma’da sevginin en üstün erdem olarak görüldüğünü biliyoruz -“en üstünü de sevgidir” (1.Ko. 13:13)- ancak sevginin bile yönlendirilmesi ve kanalize edilmesi gerekir. Özdenetim ya da öz disiplin, insanın yeme, içme, dinlenme, cinsellik, haz ve eğlence gibi doğal isteklerinin varlığını kabul eder; fakat bunların kontrolden çıkıp dizginsiz tutku ve arzulara dönüşmemesi için onları dikkatle yönlendirir. Pavlus’un, düzensizlikleriyle ün salmış Girit’te hizmet eden Titus’a yazarken toplumun çeşitli gruplarına -“yaşlı erkekler,” “genç kadınlar,” “genç erkekler,” hatta “bütün insanlara”- birkaç kez “sağduyulu” (özdenetimli) olmaları gerektiğini söylemesi tesadüf değildir (Tit. 2:1–12).

3. 2. Timoteos 1:7

Son olarak 2. Timoteos 1:7’ye bakalım: “Tanrı bize korkaklık ruhu değil, güç, sevgi ve özdenetim ruhu vermiştir.” Bu söz, yirmi birinci yüzyılda yaşayan sadık Hristiyanlar için son derece yerindedir. İçinde bulunduğumuz kültür giderek daha düşmanca, öfkeli ve hoşgörüsüz hâle gelmiştir; bu yüzden imanlılar karşıtlık ve baskı karşısında kolayca korkuya kapılabilir. Yeni Antlaşma’dan anlaşıldığı üzere Timoteos, biraz çekingen ve ürkek bir karakterdi ve “zaman uygun olsun olmasın” hizmet etmeye devam etmesi için teşvik edilmesi gerekiyordu (2.Ti. 4:2).

Bu metinden çıkarabileceğimiz bir uygulama belki biraz şaşırtıcı gelebilir, ama değerlidir. Özdenetim, ya da öz disiplin, bizi kolayca etkisi altına alabilen korku ve kaygının panzehiridir. Çünkü öz disiplinin gerçek sırrı, Tanrı’nın halkı olarak O’nun bizimle birlikte olan varlığı ve gücüdür. Aslında bu, Tanrı-disiplinidir – Tanrı’nın Sözü’nün ve Tanrı’nın Ruhu’nun, İsa Mesih’le birleşmiş bir Tanrı çocuğu olarak yaptığım ve söylediğim her şeyi yönlendirmesi ve kontrol etmesidir; böylece Mesih’in düşüncesine sahip olurum (Flp. 2:5).

Bu makale orijinal olarak Ligonier Hizmetleri blogunda yayınlanmıştır.

açar ve ikizlerin doğumuyla sonuçlanır. Bu doğumda, Perez’in Zerah’ın önüne geçmesiyle primogeniture (en büyük oğlun miras hakkı) ilkesi bir kez daha tersine döner. Daha sonra Yakup Yahuda’yı kutsayacak ve krallığın onun soyundan gelenlerle ilişkilendirileceğini söyleyecektir (Yar. 49:8-12). Bu kutsama yüzyıllar sonra Samuel’in zamanında görülmektedir (bkz. Mez. 78:67-72).