İbraniler Hakkında Bilmeniz Gereken 3 Şey

İbraniler mektubunun özünü anlamanın bir yolu, bu mektubun, doktrinin üç temel noktasına yaptığı vazgeçilmez katkıları incelemektir.

1. İbraniler, antlaşma teolojisini anlamak için önemlidir.

İbraniler, Kutsal Kitap’ın antlaşma teolojisini anlamak için Yeni Antlaşma’daki en önemli mektuptur desem yanlış olmaz. Kutsal Kitap’taki antlaşmalara dair anlayışınız her ne olursa olsun, bu anlayış İbraniler mektubuna getirdiğiniz yoruma göre önemli ölçüde şekillenecektir. Bu mektup, eski antlaşmanın amacını ve yeni antlaşmayla olan ilişkisini araştırır. Eski Antlaşma’yı okumak için yorumlayıcı bir mercek işlevi görür.

Okuyucular yanlışlıkla İbraniler’in eski antlaşmayı küçümsediği sonucuna varabilirler. Oysa bundan daha yanlış bir şey olamaz. Yeni antlaşmanın görkemi en parlak şekilde, geçici oluşuna rağmen, eski antlaşma tüm görkemiyle görüldüğünde parlar. Bu karşıtlık, birçok “eğer/öyleyse” ifadesinde görülür (bkz. İbr. 2:1–4; 9:13–14; 12:25). İbraniler, yeni antlaşmanın eskiyi ortadan kaldırmadığını, onu tamamladığını gösterir. Bu da Kutsal Kitap’ın tamamını nasıl okuyacağımızı belirler. İbraniler bize Kutsal Yazı’nın Kutsal Yazı’yı yorumladığını gösterir. Eski ve yeniyi birbirine karşıt koymak yerine, onları doğru ilişkileri içinde -gölge ve asıl, vaat ve gerçekleşme- olarak görmeliyiz.

Yazar, yeni antlaşma çağında yaşamanın görkemli ayrıcalığını ve ciddiyetini özellikle vurgulamakta gayretlidir (bkz. İbr. 1:2–3). Daha üstün (İbr. 8:6) -hatta kusursuz (İbr. 8:7–8)- bir antlaşma düzeni altında bulunduğumuz için ortadaki sorumluluk daha büyüktür. Uyarılar daha serttir, vaatler daha tatlıdır, beklentiler daha yüksektir. Bu geçici bir antlaşma değildir; sonsuza dek sürecektir (İbr. 13:20). İbraniler, Elçi Pavlus’un 2. Korintliler 1:20’deki şu iddiasını ayrıntılı biçimde ortaya koyar: “Çünkü Tanrı’nın bütün vaatleri Mesih’te ‘evet’ tir.” Tek olan lütuf antlaşması, çeşitli uygulamalarıyla birlikte, Mesih’in gelişiyle çiçek açmıştır. Ve İbraniler’e göre bu her şeyi değiştirir. İbraniler’i okurken yeni antlaşmanın yüceliklerine dikkat edin.

2. İbraniler, Kristoloji’yi (Mesih öğretisini) anlamak için önemlidir.

Yeni antlaşma, Aracısı sebebiyle bu kadar yücedir. Eğer iman, Tanrı’nın lütufkâr antlaşmasının bereketlerinden yararlanmanın aracı ise (ki her zaman böyle olmuştur), o hâlde bu imanın nesnesi imanımızın ağırlığını taşıyabilecek (ve bunu yapmaya istekli) olmalıdır. İbraniler, eski antlaşmadaki her gölgenin aslı, imanımızın ve tapınmamızın en yüce nesnesi olarak Mesih’in üstünlüğünü tartışmasız biçimde ortaya koyar.

İbraniler, evcilleştirilmiş bir İsa anlayışına hiçbir yer bırakmaz. O, Tanrı’nın yüceliğinin parıltısı, O’nun varlığının öz görünümüdür (İbr. 1:3); güçlü sözüyle evreni devam ettirendir. O, ezelî Oğul’dur, meleklerden üstündür, Musa’dan büyüktür ve kendisini ilk ve son kez kurban olarak sunmuş olan nihai ve Büyük Başkâhin’dir. Meleklerden başlayarak Rab’bin eski antlaşmada tesis ettiği yüce görevlere -peygamberlere, kâhinlere ve krallara- kadar her şey üzerinde üstündür.

Rab İsa Mesih, gördüğümüz gibi, eskiye göre üstün bir antlaşma olan yeni antlaşmanın özüdür (İbr. 7:22). İbraniler’in ısrarla belirttiği üzere, Hristiyan yaşamı belirsiz bir ruhsallık değildir; Mesih’le olan gizemli birliğimizden doğan, bu yüce Mesih’e yönelik somut ve antlaşmaya dayalı bir bağlılıktır. Bu nedenle O, sevgimizin nesnesi, umudumuzun çapası ve imanımızın odağı olmalıdır. İbraniler’i okurken İsa Mesih’in yüceliğine dikkatle bakın.

3. İbraniler, eklesiyolojiyi (kilise öğretisini) anlamak için önemlidir.

Bu eklesiyolojik kavrayış, modern okuyucular için İbraniler’in Kristolojik ve antlaşmaya dayalı vurguları kadar belirgin görünmeyebilir; ancak bu kavrayış bir o kadar hayatidir. İbraniler’in yazarı, çölde yaşamış olan kuşağa yalnızca uygun bir tarihsel örnek olarak bakmaz; kilisenin varlığını ve kimliğini o çöl çerçevesi içinde tanımlar. Bu kimlik mecazi değil, tipolojiktir; yani günümüz kilisesi yalnızca çölde bulunan İsrail’e benzemekle kalmaz, çok gerçek bir anlamda kilise o aynı gurbetteki halkın yeni antlaşmadaki devamıdır.

Gurbette olma dili İbraniler boyunca hâkimdir: “Çünkü burada kalıcı bir kentimiz yoktur, biz gelecekteki kenti özlüyoruz” (İbr. 13:14). Yazar, eski antlaşma sisteminin rahatlıklarına ve kesinliklerine geri dönme ayartısına kapılan okuyucularını, gerçek yurtlarına doğru giden gurbetçiler (sürgündekiler) olarak sebat etmeye çağırır. Bu eklesiyolojik tasvir 3. ve 4. bölümlerde en canlı hâlini alır. Kilise, çölde başkaldırılan günkü gibi yüreğini katılaştırmaması konusunda uyarılır (İbr. 3:7–8). O kuşak imansızlık yüzünden çölde öldü. İbraniler, sert uyarılarını aynı derecede güçlü teşviklerle birlikte sunar. Tanrı’nın huzur diyarına girme vaadi hâlâ geçerlidir (İbr. 4:1) ve bu huzur diyarı, zayıflıklarımızda bize yakınlık duyan Büyük Başkâhinimiz Mesih’te bulunur (İbr. 4:15). Dolayısıyla kilise, sebatla, tapınmayla ve ileriye dönük umutla işaretlenmiş antlaşma topluluğudur. Çölde Mesih’in etrafında toplanmış, O’nun Sözü’yle beslenen ve göksel Yeruşalim’e doğru ilerleyen bir topluluktur.

Ancak daha da derine inmeliyiz. İbraniler, Kutsal Yazı’daki en görkemli göksel tapınma tasvirlerinden birini de sunar ve bu da eklesiyolojimizi şekillendirir. 12. bölümde yazar, Sina Dağı ile Siyon Dağı arasındaki karşıtlığı zirveye taşır. Sina’nın dehşetine değil, Siyon’a -“yaşayan Tanrı’nın kenti olan göksel Yeruşalim’e”- geldiğimizi söyler. Peki orada bizimle birlikte kimler vardır? “Bayram şenliği içindeki on binlerce melek”, “ilk doğanların topluluğu”, “herkesin yargıcı olan Tanrı” ve “yeni antlaşmanın aracısı olan İsa” (İbr. 12:22–24). Bu yalnızca geleceğe ait bir görünüm değildir. Mevcut bir gerçektir. Kilise -ibadet için her bir araya gelişinde- bu göksel topluluğa dâhil edilir. Savaşan kilise, sonsuza dek sürecek antlaşmanın kanına dayanan bir antlaşma provasında zafer kazanmış kiliseye katılır (İbr. 13:20). İbraniler’i okurken kilisenin yüceliğine dikkat edin.

İbraniler’i bu üç tema ışığında okumak, yalnızca bu tek kitabın mesajını değil, diğer altmış beş kitabın mesajını da anlamanıza yardımcı olacaktır.

Bu makale orijinal olarak Ligonier Hizmetleri blogunda yayınlanmıştır.

açar ve ikizlerin doğumuyla sonuçlanır. Bu doğumda, Perez’in Zerah’ın önüne geçmesiyle primogeniture (en büyük oğlun miras hakkı) ilkesi bir kez daha tersine döner. Daha sonra Yakup Yahuda’yı kutsayacak ve krallığın onun soyundan gelenlerle ilişkilendirileceğini söyleyecektir (Yar. 49:8-12). Bu kutsama yüzyıllar sonra Samuel’in zamanında görülmektedir (bkz. Mez. 78:67-72).