Şimşon kimdi?

Şimşon kimdi? Şimşon, Hâkimler kitabının 13–16. bölümlerinde anlatıldığı üzere, Hâkimler döneminin on ikinci, son ve doruk noktasını oluşturan hâkimidir. Ailesi Dan oymağındandı (Hak. 13:2). Bir hâkim olarak Şimşon, Musa’yla yapılan antlaşmanın bir görevlisi ve aynı zamanda Mesih’in bir tipiydi. Şimşon’un Mesih’in bir tipi olduğu iddiası iki şekilde temellendirilir. Birincisi, Hâkimler kitabındaki tüm hâkimler, görevlerinin doğası gereği Mesih’in tipleri olarak hizmet etmişlerdir. İkincisi, Şimşon’un yaşamındaki belirli ayrıntılar onu hem gelecek olan kralın öncüsü olarak Vaftizci Yahya’yla ilişkilendirir hem de İsrail’i günahlarının baskısından ve çevredeki ulusların egemenliğinden kurtarmada Tanrı’nın kullandığı bir araç olarak gösterir.

Hâkimler kitabındaki diğer büyük hâkimler gibi Şimşon da, hâkimlik görevinin kendisi nedeniyle Mesih’in bir tipi olarak sunulur. Hâkimler, Musa’yla yapılan antlaşmanın aracısı olarak Musa’nın ardından gelen Yeşu’nun halefleri olarak tanımlanır (Hak. 1:1; 2:6–10, 16; Yas. 31:23; 34:9; Yşu. 1:1–9). Bir yazar bunu şöyle özetler:

“Buna göre hâkimler, Musa ve Yeşu’nun halefleri olarak, en kapsamlı anlamda antlaşmanın aracılarıdır; bu antlaşmanın merkezinde ise Tanrı’ya özgü tapınma ve Tanrı’nın yollarına itaat yer alır.”¹

Hâkimler kitabının ikinci giriş bölümünde hâkimlik görevinin beş yönü ortaya konur (Hak. 2:6–3:6). Bu kişiler:

• Rab tarafından gönderilmiştir (Hak. 2:16, 18);
• Rab’bin Ruhu tarafından güçlendirilmiştir (Hak. 2:18; ayrıca bkz. 3:10; 4:14; 6:34; 11:29; 13:25; 14:6, 19; 15:14);
• öyle ki, Tanrı’nın halkını kurtarsınlar (Hak. 2:16; ayrıca bkz. 3:9);
• ülkenin huzurunu korusunlar (Hak. 2:18; ayrıca bkz. 3:11; 8:28);
• ve İsrail’in antlaşmaya sadakatini teşvik etsinler (Hak. 2:17–19).

Hâkimler kitabında hâkimlik görevine ilişkin bu özelliklerin her biri, Yeni Antlaşma’da sunulan İsa Mesih’in kişiliğine ve işine işaret eder. İsa:

• Baba tarafından gönderildi (Yu. 5:36–37; Rom. 6:4; Gal. 1:1);
• Ruh tarafından güçlendirildi (Mat. 3:16; 12:18);
• öyle ki, Tanrı’nın halkını kurtarsın (Mat. 1:21; 1.Yu. 4:14);
• huzuru sağlasın (Mat. 11:28–29);
• ve Tanrı’nın halkının itaatini güvence altına alsın (Rom. 5:19).

Görevin kendisinin ötesinde, Şimşon’un yaşamındaki ayrıntılar da onu hem gelecek olan kralın öncüsü hem de o kralın bir tipi olarak gösterir. Hâkimler 13:5’te Rab Şimşon’u şu sözlerle görevlendirir: “İsrail’i Filistliler’in elinden kurtarmaya başlayacak olan odur” (vurgu eklenmiştir). Bu yönüyle Şimşon, İsrail’in Filistlilerden kurtuluşunu tamamlayacak olan Kral Davut’la ilişkilendirilir (1.Sa. 17; 2.Sa. 7:1).

Kral Davut’un gelişinin bir öncüsü olarak, Yeni Antlaşma Müjde yazarlarının, Davut soyundan gelecek kralın bir başka öncüsü olan Vaftizci Yahya’nın yaşamını anlatırken Hâkimler kitabındaki Şimşon’un yaşam öyküsünü bir model olarak kullandıklarını görmek dikkat çekicidir. Her iki anlatı da benzer doğum anlatılarıyla başlar (Hak. 13; Lu. 1:5–25). Her iki anne de kısırdır (Hak. 13:2; Lu. 1:7). Her iki çocuğun da doğumlarından önce şarap ve içkiden uzak tutulması gerektiği belirtilir (Hak. 13:3–5; Lu. 1:15). Her iki anlatıda da doğum haberi Rab’bin bir meleği tarafından bildirilir (Hak. 13:3; Lu. 1:11). Her iki baba da Rab’bin meleğinin bildirdiği habere inanmakta zorlanmıştır (Hak. 13:16–17; Lu. 1:18–20). Her iki doğum anlatısı da ilgili kişinin görevlendirilmesini ya da görev tanımını kaydeder (Hak. 13:5; Lu. 1:16–17). Yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde, hem Şimşon hem de Vaftizci Yahya kadınlar tarafından ihanete uğramış (sırasıyla Delila ve Hirodiya’nın kızı) ve bunun sonucunda ölümleri gerçekleşmiştir (Hak. 16; Mat. 14:1–12). Son olarak, her iki adam da Tanrı halkı için daha büyük bir esenliği (huzuru) gerçekleştirecek olan Kral’ın gelişine öncülük eden kişiler olarak hizmet etmiştir (2.Sa. 7:1; Mat. 11:28).

Ayrıca Şimşon, sevdiği kişiler tarafından ihanete uğramış ve kendi halkı tarafından düşmana teslim edilmiştir. Güç gösterileri ve düşman üzerindeki zaferleri Rab’bin Ruhu tarafından mümkün kılınmıştır. Nitekim Ruh’un işi Şimşon’la bağlantılı olarak dört kez anılır; bu, Hâkimler kitabındaki diğer tüm hâkimlerden daha fazladır (Hak. 13:25; 14:6, 19; 15:14). Yaşamındaki çeşitli başarısızlıklar kendisinden daha büyük birine olan ihtiyacı gösterse de, Şimşon Filistlileri yenme çağrısına sadık kalmış, hatta ölümüne kadar sadık olmuştur. Ölümünde Şimşon düşman üzerindeki en büyük zaferini kazanmıştır; bu zafer, onun alçaltılması bağlamında gerçekleşmiş ve gerçek gücün nihai bir gösterimi olmuştur. Hâkimler kitabında Şimşon, sizin ya da benim bir tipimiz değil, Mesih’in bir tipidir. Şimşon ve İsa kurtarıcılardır; biz ise kurtarılmaya muhtaç olanlarız. Hâkimler kitabında Şimşon’un yaşamının önemine dikkat çeken Barry Webb şöyle gözlemler:

“Doğumu önceden bir melek tarafından bildirilir. Doğumu mucizevidir. Kendi halkı tarafından reddedilir. Halkının önderleri onu bağlayıp putperest efendilerine teslim eder (16:13). Kurtarıcı işi ölümünde tamamlanır; bu ölümde Dagon’u yere serer ve gelecekte daha açık biçimde ortaya çıkacak bir kurtuluşun temelini atar. Başka bir deyişle, burada, en beklenmedik kişilikte, Eski Antlaşma’nın belki de başka hiçbir yerinde olmadığı kadar açık bir şekilde gelecekte olacakların şekli görülür.”²

Şimşon kimdi? Şimşon, Mesih’in bir tipiydi ve olmaya devam etmektedir (İbr. 11:32–40).³

1. J. Clinton McCann, Judges (Westminster John Knox Press, 2002)

2. Barry Webb, “A Serious Reading of the Samson Story (Judges 13–16)” Reformed Theological Review 54 (1995): 114

Şimşon’un hayatı hakkında daha fazla tartışma ve açıklama için bkz. Miles V. Van Pelt, Judges: ESV Expository Commentary, volume II (Crossway, 2021), 618–645

Bu makale orijinal olarak Ligonier Hizmetleri blogunda yayınlanmıştır.

açar ve ikizlerin doğumuyla sonuçlanır. Bu doğumda, Perez’in Zerah’ın önüne geçmesiyle primogeniture (en büyük oğlun miras hakkı) ilkesi bir kez daha tersine döner. Daha sonra Yakup Yahuda’yı kutsayacak ve krallığın onun soyundan gelenlerle ilişkilendirileceğini söyleyecektir (Yar. 49:8-12). Bu kutsama yüzyıllar sonra Samuel’in zamanında görülmektedir (bkz. Mez. 78:67-72).